JANDARMA ERATI KANUNU[1]

JANDARMA ERATI KANUNU[1]

Kanun Numarası                  : 1861

Kabul Tarihi                         : 21/7/1931

Yayımlandığı Resmî Gazete: Tarih: 30/7/1931   Sayı: 1860

Yayımlandığı Düstur           : Tertip: 3   Cilt: 12   Sayfa: 327

Madde 1 – Cumhuriyet jandarması; erbaş ve er ve küçük zabit dereceleri şunlardır:

A) Jandarma namzedi,

B) Jandarma neferi,

C) Onbaşı,

Ç) Gedikli çavuş,

D) Gedikli başçavuş muavini,

E) Gedikli başçavuş,

F) Kıdemli başçavuş.

Madde 2 – (Değişik: 18/5/1959 - 7278/1 md.)

Cumhuriyet Jandarması erbaş ve er membaları şunlardır:

a) Askerlik Kanunu mucibince 18 yaşını bitirmiş gönüllüler,

b) Askerlik Kanunu mucibince Milli Müdafaa Vekaletince jandarmaya verilecek mükellefler,[2]

c) Ordu ve jandarmadan ayrıldıkları müddet iki seneyi ve yaşları 26 yı geçmiyen er, onbaşı ve kıta çavuşları.

Madde 3 – (Değişik: 13/6/1945 -4757/1 md.)

I- Jandarma gedikli erbaş kaynakları şunlardır:

A) Jandarma Gedikli Erbaş Hazırlama Orta Okulu;

B) Jandarmada bulunan erattan en az orta okul derecesindeki tahsilini bitirmiş ve gereken şartları taşıyan istekliler;

C) On sekiz yaşını ve orta okulu bitirmiş gönüllüler;

Ç) Ordu ve jandarmadan ayrıldıkları süre en çok iki yılı geçmiyen gedikli erbaşlarla orduda yüklendiği süre bitince uzatmayı jandarmada yapmak istiyen gedikli erbaşlar;

D) Yukarıdaki fıkralarda yazılı kaynaklar yetmez ve istekli bulunmazsa açılacak müsabakalarda jandarma gedikli erbaş olmağa yeter bilgi ve kabiliyette olduğu anlaşılan jandarma onbaşılariyle eşit şartları taşıyan ve jandarmadan ayrıldıkları süre iki yılı ve yaşları otuzu geçmiyen istekli jandarma kıta çavuşları.

II - Jandarma gedikli hazırlama orta okulunda okumakta olan öğrencilere gerek bu okulda ve gerek jandarma er okulunda onbaşı oluncaya kadar 1255 sayılı kanuna göre aylık verilir ve bunlar 2112 sayılı kanuna göre yedirilirler. Giyim ve teçhizleri 1861 sayılı kanunun 15 inci maddesine göre yapılır.

III - Birinci fıkranın (A) kaynağına göre Jandarma Astsubay Hazırlama Orta Okulunda yetiştiriliceklerin okulda veya Jandarma Er Okulunda başarı göstermiyerek sağlık durumlarından başka sebeplerle çıkarılanlar on sekiz yaşını bitirmemiş iseler askerlik çağına girdiklerinde, on sekiz yaşını bitirmişlerse kanunda gösterilen terhisi gerektirici bir hali bulunmazsa, çıkarılınca derhal jandarma teşkillerine verilirler ve muvazzaflık hizmetlerini jandarmada yaparlar. Ahlaksızlıkları sebebiyle jandarma okulundan kayıtları silinenler bir daha asker okullarına ve jandarma hizmetine kabul edilmezler ve yaşıtlariyle işlem görmek üzere bu halleri bağlı oldukları askerlik şubelerine bildirilir.

IV - On sekiz yaşını bitirmiyenler okul giderlerini tamamiyle verirlerse çıkabilirler.

V - Birinci fıkranın (B) ve (C) kaynaklarından alınanlardan Jandarma Er Okulunda veya kıta stajında veya Jandarma Astsubay Okulunda başarı gösteremiyenler muvazzaflık hizmetlerini veya uzatmalarını bitirince terhis edilirler.

Okula geliş ve gidiş için yolda geçen süreleri de katılı olduğu halde (C) kaynağından olanlar, Jandarma Er Okulundan başlıyarak ve (B) kaynağından olanlar Astsubay Okulundan başlıyarak geçirdikleri süre, muvazzaflık veya uzatılmış hizmetlerine katılmaz. Birinci fıkranın (D) kaynağından gelenler 1861 sayılı kanunun 10 uncu maddesine bağlıdırlar.

VI - Jandarma Gedikli Hazırlama veya Jandarma Astsubay Okullarına girdikten sonra yapılacak olan yaş düzeltmeleri bu kanun hükümlerine etki yapmaz.

Madde 4 – İkinci maddenin (A) ve (B) fıkralarındaki menbalardan gelenler; jandarma erbaş ve er mekteplerinde bir talim ve terbiye devresi geçirdikten sonra, (C) menbaından gelenlerden evvelce jandarmada bulunmuş ve talim ve terbiye edilmiş olanlar; doğruca, orduda talim ve terbiye edilmiş olanlar; jandarma meslek kursundan geçirildikten sonra jandarma kıtalarına verilirler.

Madde 5 – Ordu ve jandarma sınıf küçük zabitleri, jandarma onbaşıları ve gedikli küçük zabit ihzarı mektebini bitirip kıtada onbaşı nasbedilenler talimatında yazılı şartları haiz ve muvazzaflık hizmetinden başka ayrıca üç sene hizmeti taahhüt edip gedikli küçük zabit mektebini ve meslek kursunu muvaffakiyetle bitirenler; gedikli çavuşluğa terfi edilirler.[3]

Madde 6 – (Değişik: 23/12/1940 - 3949/1 md.)

Evvelce orduda hizmet etmiş ve fakat ayrıldıkları müddet iki seneyi geçmemiş olan astsubaylarla orduda taahhüt ettiği müddeti bitirip jandarmaya naklen temdidini isteyen astsubaylar, istenilen şartları haiz oldukları ve jandarmada sekiz sene hizmeti taahhüt ettikleri takdirde eski rütbe, kıdem ve maaşlariyle Jandarma Astsubay Mektebinin son sınıfına kabul olunurlar. 

Bunlar, bu sınıfı muvaffakiyetle takip ve ikmal ederlerse jandarma astsubaylığı ile jandarmaya kabul olunurlar. Temditleri işbu kabul tarihinden başlar.

Evvelce jandarmada hizmet etmiş ve fakat ayrıldıkları müddet iki seneyi geçmemiş olan astsubaylar lazımgelen şartları haiz oldukları takdirde; eski rütbe, kıdem ve maaşlariyle jandarmaya kabul olunabilirler.

Madde 7 – (Değişik: 18/5/1959 - 7278/1 md.)

Muvazzaflık hizmetini ordu veya jandarmada bitirmiş olan, er, onbaşı ve kıta çavuşları, Talimatnamesine göre gerekli şartları haiz oldukları takdirde (6) yıl mecburi uzatmalı hizmetli olarak jandarmaya kabul edilebilirler. Bunlar, bu müddetin hitamında ayrılmak istemedikleri ve istihdamlarına mani halleri de görülmediği takdirde yaş haddine kadar istihdam olunabilirler. Uzatmalı er ve onbaşılardan tesbit edilecek şartları haiz olanlar onbaşı ve çavuşluğa yükseltilir, hizmet müddetlerinin karşılığı olan aylığı alırlar.

Madde 8 – Ordudan terhis edilip jandarmaya yazılan neferler, onbaşılar ve sınıf çavuşları; birinci temdit devresine, evvelce jandarmada hizmet etmiş ve terhis edilmiş olanlardan tekrar girenler; bitirdikleri devreyi takip eden temdit devresine kabul olunur ve o devreye mahsus maaşı alırlar ve eski rütbelerini de muhafaza ederler.

Madde 9 – Gedikli küçük zabitlerden fiili veya taahhüt ettikleri müddeti bitirip tekrar hizmette kalmağı isteyenlerden talimatında yazılı şartları haiz olanların hizmet müddetlerinin temdidi Jandarma Umum Kumandanlığınca kabul olunabilir.

Madde 10 – (Değişik: 26/1/1944 - 4519/1 md.)

Temditli ve astsubay, onbaşı ve erler; taahhüt ettikleri temdit müddetlerini bitirmeden istifa edemiyecekleri gibi tayin edilen her yere gitmeğe mecburdurlar.

Muvazzaf veya temditli onbaşı veya kıta erbaşlarından jandarma gedikli erbaş olmağı taahhüt edenler, okulu bitirmeden muvazzaflık veya temdit müddetleri bitipte terhislerini talep ettikleri veya okulda muvaffak olamadıkları takdirde bunların okula gidiş ve geliş için yolda geçen müddetleri dahil olduğu halde Jandarma Gedikli Erbaş Okulunda geçirdikleri müddet muvazzaflık veya temdit müddetlerinden mahsup edilemez.

Madde 11 – Her sene umumi mürettebatın ne kadarının temditli olacağı ve ne kadar temditli kabul edileceği Jandarma Umum Kumandanlığınca tesbit olunur.

Madde 12 – (Birinci fıkra mülga: 23/2/1961 - 257/13 md.)

(Değişik: 10/3/1954 - 6348/2 md.) Uzatmalı onbaşı ve erlere aşağıda yazılı aylıklar verilir:[4]

Madde 13 – (Mülga: 18/1/1940 - 3779/16 md.)

Madde 14 – (Değişik: 24/5/2007 – 5668/12 md.)

Madde 15 – Jandarma erbaş ve er, onbaşı ve küçük zabitleri; Hükümetçe giydirilir ve teçhiz edilir.

Madde 16 – 17 – (Mülga: 18/1/1940 - 3779/16 md.)

Madde 18 – Yirmi sene hizmet eden onbaşılara terhislerinde üç yüz lira, dördüncü temditten sonra terhis edilen jandarma neferlerine terhislerinde yüz elli lira mükafat verilir.

Madde 19 – (Mülga: 24/6/1965 - 635/28 md.)

Madde 20 – (Değişik: 13/6/1945 - 4757/2 md.)

Jandarmaya girmezden önce haysiyet ve şerefe dokunan bir suçtan ötürü hükümlü olanlarla bunlardan başka bir suçtan dolayı üç aydan fazla hükümlü olanlar jandarmaya kabul olunmazlar.

Jandarmada kullanılan uzatmalı er, onbaşı ve erbaşların aşağıda yazılı sebeplerle Jandarma Genel Komutanlığınca kayıtları silinir. Tart ve rütbenin geri alınmasını gerektiren suçlardan biri ile veya cezalarla hükümlü bulunduklarında Askeri Ceza Kanununun 31 ve 36 ncı maddeleri hükümleri uygulanır:

I - Askeri Ceza Kanununun 35 inci maddesinin (A) fıkrasının «1» numaralı bendinde yazılı cezalarla veya «2» numaralı bendinde yazılı suçlardan biriyle veyahut «3» numaralı bendinde yazılı memuriyetten mahrumiyet cezasiyle üç aydan fazla hükümlü olanlar;

II - Askeri Ceza Kanununun 85, 87, 88, 89, 90, 91 ve 97 nci maddelerinde yazılı suçlardan biriyle hükümlü olanlar;

III - Mülki, adli veya askerlik vazifelerini yaptıkları sırada işledikleri suçlardan veya özel suçlardan altı aydan fazla hapse hüküm giyenler;

IV - Hapisle birlikte üç aydan ziyade memuriyetten mahrumiyet cezasına hüküm giyenler;    

V - Askeri Ceza Kanununun 150, 151, 152 ve 153 üncü maddelerinde yazılı haysiyet ve şerefe dokunan suçlardan birini işledikleri veya ar ve hayayı gerektiren bir harekette bulundukları, sıra amirlerince yapılan soruşturmalarla belli olanlar;

VI - Mesleği ilgilendiren tavır ve hareket uygunsuzlukları veya iktidarsızlıkları üç sicil amiri tarafından onanmış bulunanlar.

Yukardaki sebeplerden dolayı muvazzaf er, onbaşı ve kıta çavuşlarının kayıtları silinmez. Yalnız bunlardan sabit jandarma birliklerinde çalıştırılanlar toplu jandarma teşkillerine naklolunurlar ve muvazzaflık hizmetlerini bitirdikten sonra terhis edilenlerin jandarmada uzatma istekleri kabul olunmaz. 

Madde 21 – Jandarma erbaş ve erinin kayıt ve kabulleri, terfi ve temdidi müddet şartları ve terkini kayıt muameleleri, onbaşı ve gedikli küçük zabitlerin ne suretle yetiştirilecekleri Jandarma Umum Kumandanlığınca tesbit olunur.

Madde 22 – Jandarma erbaş ve erinin kayıt ve kabulleri ve muhassasatları hakkındaki 812 numaralı kanun ahkamı ve jandarma ve hudut kıtaatının küçük zabitan ve neferlerinin usulü iaşeleri hakkındaki 947 ve 1762 numaralı kanunların jandarmaya ait hükümleri mülgadır.

Ek Madde 1 – (23/12/1940 - 3949 sayılı ek kanunun 6 ncı maddesi hükmü olup ek maddeye çevrilerek teselsül için numaralandırılmıştır.)

Jandarma erbaş ve eri kendisinin veya ailesinin mensup oldukları kaza mıntakalarında istihdam edilemezler. Ancak emniyet ve asayiş bakımından Dahiliye Vekilliğince mübrem bir zaruret görüldüğü takdirde muvakkat bir zaman için istihdamları caizdir.

Ek Madde 2 – (25/4/1941 - 4005 sayılı ek kanunun 1 inci maddesi hükmü olup, ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir; Değişik: 24/10/1980 - 2323/1 md.)

Jandarma Genel Komutanlığınca; kıta, karargah ve Kurumlarında kullanılmak üzere kıta çavuşu yetiştirilir.            

Ek Madde 3 – (25/4/1941 - 4005 sayılı ek kanunun 2 nci maddesi hükmü olup, ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir; Değişik: 24/10/1980 - 2323/1 md.)

Jandarma kıta çavuşlarının yetiştirilme esas ve usulleri Jandarma Genel Komutanlığınca tespit olunur.

Geçici Madde 1 – Halen jandarmada müstahdem çavuş ve başçavuşlardan ve bu kanunun 3 üncü maddesinin (Ç) fıkrası mucibince kabul edilecek sınıf küçük zabitlerinden gedikli sınıfına nakle talip olanlar; bütçe ve kadronun müsaadesine, kıdem ve ehliyet ve iktidarlarına nazaran peyderpey gedikli tahsiline sevkolunurlar. Bunlardan ordunun sınıf çavuşları gedikli çavuş olduktan sonra ayrıca meslek kursuna gönderilirler.

Tahsillerini muvaffakiyetle ikmal edenlerden çavuşlar; gedikli çavuşluğa, başçavuşlar ve muavinleri gedikli başçavuş muavinliğine nakil ve tayin edilirler ve temdit devrelerine nazaran bu kanunun tayin ettiği gedikli muhassasatını alırlar.

Geçici Madde 2 – Halen jandarmada müstahdem çavuş ve başçavuşlardan gedikli tahsilinde muvaffak olmıyanlarla bu Kanunun neşrinden itibaren altı ay zarfında gedikli mektebinde tahsile talip olmıyanlar bir daha gedikliye nakle talip olamazlar.

Bunlar bulundukları rütbenin mafevkı rütbeye terfi edemezler. Ancak usulüne tevfikan temditleri kabul edilebilir.

Gedikliye talip sınıf küçük zabitlerinden olup gedikli tahsiline gönderilmemiş ve fakat kıdemleri gelmiş ve ehliyetleri tasdik edilmiş olan çavuşlar, başçavuş muavinliğine, başçavuş muavinleri başçavuşluğa terfi edilirler.

Geçici Madde 3 – (Mülga: 18/5/1959 - 7278/3 md.)

Geçici Madde 4 – Sınıf küçük zabitlerinden 20 sene hizmet edenlere; terhisleri zamanında 500 lira mükafat verilir.

Bunların taahhüt ettikleri müddetçe hizmet mecburiyetleri 10 uncu maddede ve yaş hadleri; 19 uncu maddede olduğu gibidir.

Madde 23 – Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.

Madde 24 – Bu kanunun hükümlerini icraya Milli Müdafaa, Dahiliye ve Maliye Vekilleri memurdur.

1861 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN

YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ

GÖSTERİR LİSTE

1861 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN

YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE

[1] a - Bu Kanun ile ek ve değişikliklerinin, 23/3/1950 tarih ve 5619 sayılı; 2/7/1951 tarih ve 5802 sayılı; 5/1/1961 tarih ve 236 sayılı ve 24/6/1965 tarih ve 635 sayılı kanunlara aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

b - Bu Kanunda geçen "erat" tabiri, 4/1/1961 tarih ve 211 sayılı Kanunun 118. maddesi ile "erbaş ve er" olarak değiştirilmiştir.

c - 2/7/1951 tarih ve 5802 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi ile bu Kanunda geçen "Gedikli Erbaş" adı "Astsubay", "Başgedikli" adı "Kıdemli Başçavuş" olarak değiştirilmiştir.

[2] Bu hükmün uygulanmasında ek 1 inci maddeye bakınız.

[3] Maddedeki müddete dair hüküm 23/12/1940 tarih ve 3949 sayılı Kanunun 7. Maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

[4] 3/7/1975 tarih ve 1923 sayılı Kanunla 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 137. maddesi değiştirilerek uzman jandarmaların aylıkla rının, rütbe, rütbedeki kıdem ve kademe esasına göre hesaplanacağı hükme bağlanmış olup halen bu personelin aylıkları 12/2/1982 tarih ve 2596 sayılı Kanunla değiştirilen IX sayılı gösterge tablosuna göre ödenmektedir.